Natalie Merchant: Leave Your Sleep

Geschreven door Martin Overheul

| Afdrukken | E-mailadres

Dat Natalie Anne Merchant een dichterlijke ziel heeft, kwam al duidelijk tot uiting op haar muzikaal en tekstueel bijzonder fraaie solodebuut Tigerlilly, al had ze zo nu en dan de neiging om wat gemeenplaatsen te gebruiken, zoals in Carnival of Seven Years. Maar door de jaren heen ontwikkelde Merchant zich tot een gezegende tekstschrijfster die steeds meer zei met weinig woorden, met een fonkelende diamant als Motherland als monumentaal resultaat.

Twee jaar later, in 2003, verscheen The House Carpenter’s Daughter, dat vol songs van anderen stond. Niet omdat de bron waaruit Merchant putte was opgedroogd, ze had zichzelf gewoon voorgenomen een aantal nummers die spreken over ‘dat wat we in ons hart al lang weten’ aan de vergetelheid te ontrukken. Een edelmoedig streven dat leidde tot een van de luisterrijkste albums van dat jaar.

Zeven jaar later ligt Leave Your Sleep, Merchants langverwachte zesde solo-cd (als je Live In Concert uit 1999 meerekent), eindelijk in de winkel en het is een héél bijzonder werkstuk geworden. Jawel, een werkstuk, zoals een schilderij of een sculptuur een werkstuk is; de benaming dubbel-cd geeft naar mijn smaak onvoldoende weer wat voor een muzikale schat de luisteraar hier gepresenteerd krijgt.

Op Leave Your Sleep manoeuvreert Natalie Merchant zesentwintig nummers lang met schijnbaar simpele sierlijkheid door de meest uiteenlopende stijlen. Ze vlindert van een walsje (Equestrienne), langs country, Appalachian blues, Chinese volksmuziek (King Of China’s Daughter) en klezmermuziek (The Dancing Bear) naar americana (If No One Ever Marries Me),  Amerikaanse folk (Adventures Of Isabel), Britse folk (The Walloping Window Blind, I Saw A Ship A-Sailing), reggae (Topsytury-World), jazz (The Janitor’s Boy) en indiaanse muziek (Indian Names).

Dat vlinderen doet Merchant aan de hand van zesentwintig gedichten van dichters die al even verschillend zijn als de muziekstijlen die ze aanroert. Zo staat werk van illustere figuren als E.E. Cummings, R. L. Stevenson en Laurence Alma-Tadema naast mij onbekende grootheden als Jack Prelutsky en Gerard Manley Hopkins. ‘I narrowed the field to poetry that related to motherhood or childhood, because that’s the world I was living in,’ zegt Merchant over haar aanpak. ‘Some people see that as a valid place of exploration and others just think it’s trivial – oh, another female artist has gone off and had a kid and wants to tell us about it. But it’s about being human to me.’

Het instrumentarium dat de honderd dertig gastmuzikanten (!) gebruiken, is al even divers als de keuze van teksten en genres: gitaar, banjo, dulcimer, fluit, trompet, percussie, orgel. Noem maar iets op, de kans is groot dat het bewuste instrument ergens gebruikt wordt.

Maar hét bindmiddel van Leave Your Sleep is niet de poëzie, de stilistische veelzijdigheid of de bewonderenswaardige instrumentatie. Nee, de overrompelende intensiteit van dit album wordt vooral bepaald door de intrigerende en wonderbaarlijke stem van Natalie Merchant zelf. Een stem die de voorbije jaren nog voller, rijper en dieper is geworden. En die van Leave Your Sleep een fantastische belevenis maakt.