Are You Happy Now?

 

“I was amazed to think that you
Could take the candy with you too
So are you happy now?”

De eerste klap is een daalder waard. Zo moet je schrijven – heb ik ooit geleerd – en ik geloof nog heilig in dat adagium. En dat geldt zeker voor de eerste regel van het eerste liedje op je eerste plaat. Zoals deze:

“You took the toaster when you went”.

Een ijzersterk begin! Maar zeven woordjes en je weet al een heleboel! Ten eerste dat je te maken hebt met een break up song. Ten tweede is de toon direct gezet: een verwijt, maar met een cynische ondertoon, en je voelt: die vertrokken partner krijgt er nog van langs. Ten derde dat de auteur een scherp oog heeft voor detail: ze nam niet het geld mee, de auto of de hond, nee de broodrooster. Kan het onbenulliger?
Even luisteren hoe het verder gaat:

“You never paid your half the rent
You took the spices from the rack
But you don’t have to put them back
’Cause in your haste on Halloween
You left the camera on then bed


Heerlijk! Smeuïge details. Milde ironie – geen zuur sarcasme, zoals bij Costello’s ‘I Hope You’re Happy Now’ uit 1986. Bij dit debuut in 1992 was me direct duidelijk dat Richard Shindell zou toetreden tot het selecte gezelschap van Grote Liedjesschrijvers.
Nu, 17 jaar en 7 CD’s later, blijkt die voorspelling bewaarheid. Toch trad Shindell pas onlangs voor het eerst op in ons land. Nee, dat is niet helemaal waar. Een aantal jaar geleden stond hij hier op de podia als begeleider van Joan Baez. Baez, mentor van menig beginnend liedjesschrijver, waaronder ene Bob Dylan, had hem ten tijde van haar Gone From Danger (1997) via Dar Williams ontdekt, en prompt drie van zijn liedjes opgenomen: ‘Reunion Hill’, ‘Fishing’ en ‘Money for Floods’.
Vooral ‘Reunion Hill’, de titelsong van zijn derde CD, typeert Shindell en zijn aanpak: hij laat een vrouw aan het woord die een heuvel beklimt, vanwaar zij haar geliefde ooit zag vertrekken naar een slag in de Amerikaanse Burgeroorlog. Zij heeft de hoop op zijn terugkeer nog niet helemaal opgegeven, maar je voelt dat het niet gaat gebeuren. Baez noemde dit haar op één na favoriete anti-oorlogslied.

Als Shindell in mei 2009 voor het eerst als soloartiest in ons land optreedt, tref ik hem vlak voor het laatste concert in het Haagse Transvaria. Hij ontpopt zich als een vriendelijk causeur. “Waarom bent u naar Buenos Aires verhuisd?”. “Mijn vrouw is een Argentijnse. Vandaar. Ik ben een ‘expat’, maar ik voel me daar prima thuis. En een buitenstaander was ik in zekere zin in New York ook al.”

“Ik houd niet van politieke statements, van muzikale pamfletten, liedjes met een Grote Boodschap. In ieder geval heb ik die niet. Een kleine uitzondering is ‘State of the Union’ (van zijn laatste CD Not Far Now), maar wie raakte er niet gefrustreerd door de Bush-jaren?”.
“Kleine observaties liggen mij beter, zoals van de ‘Balloon Man’, die ik echt elke dag vanuit mijn balkon in Buenos Aires met zijn baal ballonnen richting park zie lopen. Of kleine fantasieën, zoals over de muilezeldrijver in ‘Get Up Clara’. Ik gebruik ook graag verhalen en beelden uit de Bijbel, zoals mijn liefdesliedje over Maria Magdalena; die herkent iedereen. Maar ik heb niet zoveel op met godsdienst; steeds minder eigenlijk”.

“‘Bye Bye’ ontstond vanuit mijn liefde voor het werk van Paul McCartney. Ik vroeg me af hoe het verder zou zijn vergaan met het meisje dat het ouderlijk huis verlaat in ‘She’s Leaving Home’. Maar ik wist het antwoord ook niet, en heb dat dus aan het eind van het lied maar open gelaten. Ik realiseer me opeens dat die dame nu zo’n 64 zal zijn. Ik had dus ook ‘When she’s sixty-four’ kunnen schrijven…”.
Nu Richard op z’n praatstoel zit, lijkt mij het moment gekomen voor de enige vraag die ik op mijn lijstje heb staan. De vraag over mijn favoriete Shindell song. “Maar hoe kom je aan ‘Are You Happy Now?’ Heeft een ex echt de kruiden meegenomen, en het snoepgoed? Of heb je dat verhaal elders opgepikt?”. Richard zucht. “Dat vraagt nou iedereen”, antwoordt hij ontwijkend. Hij denkt even na, en zegt dan: “Sorry, I just made it up”.

Het concert is pas twee liedjes onderweg, als Richard Shindell ineens aankondigt: “En dan nu een verzoeknummer. Het is een oudje, dat ik deze concertreeks nog niet eerder heb gespeeld. Het is een gemeen liedje met een vleugje vervlogen romantiek. En hij zet in: “You took the toaster when you went”.

Aangekomen bij het laatste couplet speelt hij door, maar begint opeens te vertellen. “Dit is een liedje over ‘good love not yet gone bad’. Ik zat er wel mee, toen ik het geschreven had, want ik wist dat ik het aan mijn toenmalige vriendin moest laten horen. Maar als ik dat zou doen, zou het geen gunstige invloed op onze relatie hebben. Zo dreigde dit lied een ‘self fulfilling prophecy’ te worden. Om de zaak te redden probeerde ik er in het laatste couplet nog een positieve draai aan te geven, maar ook dat pakte verkeerd uit:

“You always asked why I had not
Written you a verse or two
Since that’s the one thing I regret
I dedicate this one to you
So are you happy now?”


Zo kreeg ik alsnog het antwoord op mijn enige vraag. Of zou dat ook ‘just made up’ zijn? Dat zal wel altijd de vraag blijven…

Johan Doove

Inspiratie:
● Are You Happy Now? – Richard Shindell (Sparrow’s Point, 1992)
● Are You Happy Now? – Richard Shindell (Courier, 2002)
● I Hope You’re Happy Now – Elvis Costello (Blood & Chocolate, 1986)
 

Author: 
Johan Doove

Ook interessant

Richard Shindell: Careless Arjan Post 15 Sep 2016
Richard Shindell: Not Far Now Hans Jansen 25 Mar 2009