The Unthanks: Last

 
 

Het vierde album van The Unthanks (de eerste twee onder de noemer ‘Rachel Unthank & the Winterset’) kan gerust als een voorlopig hoogtepunt in hun werk worden beschouwd. Hun verstilde uitvoeringen van zowel traditionele als hedendaagse liedjes zijn verpakt in prachtige, ja zelfs adembenemende, arrangementen, waarbij het geheel ondanks de sterk uiteenlopende oorsprong van de songs een opmerkelijke homogeniteit uitstraalt. De ietwat ijle, prachtig harmoniërende stemmen van de zusjes Rachel en Becky zweven als mistflarden boven een landschap dat vooral wordt gekleurd met piano en strijkers.

Zeker, de lassies en de laddies zijn ook op deze Engelse folkplaat prominent aanwezig, maar ze bezorgen je verstilling in plaats van jeuk. En de liedjes van recentere datum, waaronder Tom Waits’ No One Knows I’m Gone, Give Away Your Heart van Jon Redfern (een Engelse songschrijver die me sterk aan Bruce Cockburn doet denken, de song gaat over het besluit van de Britten om mee te doen aan de oorlog in Irak) en King Crimson’s Starless (niet minder dan adembenemend in deze uitvoering) passen hier moeiteloos tussen.

Het in singer-songwriterland veel gehoorde adagium dat liedjes bij voorkeur moeten worden uitgevoerd door de schrijvers van die liedjes (een star uitgangspunt dat naar mijn mening het wezen van muziek miskent) wordt hier genadeloos gelogenstraft. Dick Gaughan (wat is het stil rond de man) zei al eens dat elk liedje duizend uitvoeringen nodig heeft en zijn gelijk, overigens ook door zijn eigen uitvoeringen al meermaals aangetoond, blijkt eens te meer uit dit meesterwerkje van The Unthanks, die steeds meer opvallen door hun vermogen om te spitten naar opmerkelijke liedjes en deze vervolgens op een unieke manier samen te brengen.

De titelsong is overigens wel een ‘original’, geschreven door Adrian McNally, echtgenoot van Rachel en lid van de crew, tevens producer en arrangeur. Wie uit de titel van de plaat afleidde dat The Unthanks er wellicht mee gingen stoppen kan gerust ademhalen: ‘Last’ is een song over het onvermogen van mensen om te leren van het verleden, maar duidt niet op het einde maar op het blijvende. ‘We are of course the product of our past, but not in the positive way we might be. I hope though that it doesn’t come across as a negative song. Cynicism is often the accusation when impassioned optimism is the intention! The title itself is intended as a positive message’ schrijft Adrian in de toelichting op de song.

Last’ opent met het schitterende ‘Gan to the Kye’ dat je als ware je gewichtloos binnenzuigt, en dit hoge niveau wordt vervolgens de gehele plaat volgehouden. Hoogtepunten noemen is door dat constante niveau nauwelijks te doen, maar persoonlijk ervaar ik The Gallowgate Lad, de titelsong, Starless en de fenomenale afsluiter (afgezien van de korte reprise van Last) Close the Coalhouse Door als favorieten. Er komt de laatste tijd weer veel folk van de Britse eilanden die me in opperste extase weet te brengen: van de enorm verrassende Josienne Clarke tot de grande dame van de Engelse folk June Tabor. ‘Last’ van The Unthanks past daar moeiteloos bij.

John Smits
The Unthanks
Last