Otis Taylor

 
 

In voorbereiding op deze Otis Taylor REPLAY had ik een kerstnummer van muziekkrant Oor gelezen. Hun enthousiasme voor aanstormende Britse bands trok mijn aandacht. Er werd nadrukkelijk gestrooid met gelauwerde termen als “sensationeel” en “verfrissend”. Persoonlijk kende ik de genoemde namen niet, maar vroeg mijzelf af waarom een artiest als Taylor niet datzelfde enthousiasme van Nederlandse muziekbladen ten deel viel. Via deze Replay tracht ik te verduidelijken wat de organische muziek van Otis Taylor juist zo spannend, scherp, dynamisch, boeiend en eigentijds maakt, los van leeftijd, kleur of vooroordelen.

 
Wat mij betreft moet muziek tegenstrijdigheden bevatten om te boeien. Hapklare brokken vervelen al gauw. Een muziekpalet mag breed en ongepolijst zijn, maar nooit gekunsteld. Muziek moet dichtbij staan, intens zijn, avontuurlijk en veelzijdig en bovenal met een menselijk gezicht. Muziek moet je ondergaan. Bij veel mensen bestaat de noodzaak om orde te scheppen, ook in muziek. Teveel orde haalt wat mij betreft juist de diepte weg, de beleving, het unieke. Tegenstrijdigheid geeft juist de noodzakelijke spanning die veel muziek ontbeert. Otis Taylor biedt volledig ruimte aan deze noodzakelijke avontuurlijkheid. Zijn muziek verveelt niet, maar daagt uit.
 
Korte Biografie
 
Otis Mark Taylor is geboren te Chicago in 1948 als zoon van Sarah & Otis Senior. Na de moord op een oom, vetrekt Otis op 6 jarige leeftijd naar Denver Colorado, op zoek naar een veilig bestaan. De jeugdige Otis was al redelijk snel gefascineerd door de nabij gelegen Denver Folklore Center, waar hij vele uren doorbracht. Hier hoorde hij Etta James zingen All I Wanna do is make love to you, en luisterde hij naar bluespioniers als Mississippi John Hurt. Het was hier waar zijn passie werd gevormd door alles wat voortkwam uit het brede spectrum welke Blues en Folk biedt. Hier werd hij gegrepen door de puurheid. Het zou echter nog jaren duren voordat hij bij Blues en Folk de link weet te leggen naar de Afrikaanse steppes. En pas later zal hij deze stromingen laten samenvloeien tot zijn handelsmerk.
 
Zijn eerste instrument was een tweedehandse Ukelele. De mondharmonica en de banjo zouden spoedig volgen. Als 16 jarige startte Otis’s zijn eerst band; “The Butterscotch Fire Department Blues Band”. In 1969 vertrekt hij naar Engeland –London op in initiatief van het label Blue Horizon Records die hem een platendeal aanboden. De samenwerking liep echter op niets uit, en gefrustreerd trok hij huiswaarts naar Boulder. De volgende samenwerking was een band ( T & O Short Line) waarbij tevens de legendarische gitarist Tommy Bolin (van Deep Purple) bij betrokken was.
 
In 1977 zette hij een (voorlopige) punt achter zijn muzikale carrière, waarbij hij zijn leven een volledige draai geeft, (er moet brood op de plank!) en zich ontpopt tot een gedreven antiekhandelaar. Hij treedt gedurende bijna twintig jaar uitsluitend op voor vrienden en familie. Na jaren van positieve motivatie weet bassist Kenny Passarelli (bekend van Elton John, Joe “The smoker you drink, the player you get” Walsh en Stephen Stills) hem terug naar zijn aanvankelijke liefde te loodsen. Vanaf 1995 vinden de eerste optredens plaats, en de vonk slaat terug in de pan. De Otis Taylor Band is een feit. Behalve Passarelli en Taylor sluit ook gitaargigant Eddie Turner naadloos aan bij het dynamische concept. De eerste positieve kritieken worden gehoord binnen de Blues wereld, en als resultaat verschijnen via het Shoelace label Blue Eyed Monster en daarna When Negroes Walked the Earth.
 
Question:How do you feel about the Blues?
Answer: I’m a second generation electric blues man. I recorded this music to bring people closer to the old time Delta feeling. When I write lyrics, sometimes I play with the words in a free style. The sound is as important as the meaning; with the push of the bass beat. In 1965 I was 17. My father Otis took me to see Muddy Waters in Denver at the Voter’s Club. I sat in for one song with the band and played harp.Blues is like telling a folk tale.
 
Toch is het etiket blues veel te summier vanwege de soms onheilspellende ritmes. Dit geldt al meteen voor Taylor's eerste CD. Een gedeelte van de nummers zou door kunnen gaan voor pure blues; nummers getrokken uit het Delta gebied van de periode 1920 en 1930. Daarnaast hoor je ook de pulserende explosiviteit van Taylor’s voordracht, vooral de zijn banjo, Passarelli’s stotende bas, en Turner’s rusteloze expressieve gitaarspel. Dynamisch en compromisloos. De teksten beheersen vanaf het begin Otis’s belangstelling voor de geschiedenis en de hierbij gepaard gaande sociale onrechtvaardigheden. De vaak donkere en eenvoudige thema’s gaan over dood, geweld, slavernij, drugsgebruik, rassenconflicten. Heel intens legt hij verslag van de ervaringen van landgenoten die dezelfde Afrikaanse herkomst hebben. Ook persoonlijke gebeurtenissen zoals het lynchen van een overgrootvader, of de moord op zijn oom komen aan de orde. Hij maakt verslag van de onterechte executie - in jaren 30 - van een zwarte Amerikaan, en schetst in zijn tekst de betrokkenheid van een vader, die machteloos moet toezien hoe zijn zoon sterft wegens gebrek aan medicijnen. Een nummer over daklozen in Hungry People. Dit zijn de thema’s waarmee hij zijn naakte songs optuigt. Afschuw, ontsteltenis, vaak rauw en direct gebracht, met ironie in de overtreffende trap. Zwarte humor is hem allesbehalve vreemd.
 
Naast de teksten kenmerkt zijn muziek zich door de eenvoudige pulserende structuren. Elke beat is op zijn plaats, iedere noot of kreun is van belang. Niets wordt weggegooid binnen de huiveringwekkende muzikale landschappen. Hij legt zijn verbazing en afschuw vast in woord en muziek. Enerzijds onderscheid de muziek zich vanwege het aanwezige traditionele element, anderzijds proef je hoe baanbrekende impulsen de bluesmuziek enorm verrijken. Persoonlijk proef ik veel tegenstrijdigheden die bijdragen aan veelzijdigheid van deze artiest, en zijn muziek. Dezelfde paradoxen ook door ’s mans gehele oeuvre. De basis staat als een solide bouwwerk, maar aan de andere kant blijft het steeds vernieuwend. Zwakke albums zul je niet aantreffen, hooguit een persoonlijke voorkeur. Medemuzikanten krijgen voldoende ruimte bij hem. Zelfs de personele bezetting ondervindt regelmatig de nodige afwisseling. Otis’s dochter Cassie doet op White African haar intrede.
 
Otis Taylor – Double V (2004)
 
Bij het openen van Otis’s homepage trekken de op het eerste oog ongecoördineerde klanken meteen je aandacht: “Please come home before the Rain”- waarin een zeemansvrouw het gemis van haar man uitschreeuwt. Double V opent met deze song, om vervolgens 12 miniatuurtjes ten gehore te brengen, waarin serieuze thema’s op een wrange, zwartgallige en humoristische wijze de revue passeren. Wat te denken van het bejaarde echtpaar welke zich slechts medicijnen kan veroorloven, mits ze hun eten reduceren tot hondenvoer in Plastic Spoon en Mama is selling heroin gebaseerd op Otis’ moeder die in de jaren 50 veroordeeld en gezeten heeft voor bovengenoemde activiteit. Het is moeilijk deze muziek uitsluitend binnen het bluesgenre te plaatsen, het biedt veel meer, Afrikaanse folk invloeden zijn duidelijk merkbaar, en daarnaast die karakteristieke rauwheid, die de muziek iets eigens, iets puurs en onaards geeft. Het samenspel tussen gitaar en bas domineert, terwijl ook mandoline, banjo en cello volop aandacht vragen. Van Frank Zappa zei men dat hij “het venijn terugbracht in de muziek”, van Otis kun je zondermeer stellen dat hij de blues een vernieuwende en ongepolijste dimensie geeft. Dit album, zijn zesde, ondanks de donkere, stampende en hypnotiserende ritmes en directe aanpak, is een zeer veelzijdige groeiplaat. De muziek verdient echter allerminst de typering achtergrondmuziek, wees eveneens niet te bescheiden met de volumeknop van je installatie. Toch valt de man moeilijk te beoordelen per album, er is sprake van een conceptuele continuïteit (Vrij naar Zappa). Zijn dochter, Carrie (bas!), beëindigt de CD vocaal, in een jazzy getint nummer, terwijl Otis de overige songs voorziet van zijn warme fluisterende gromstem.
 
Otis Taylor – Below the Fold (2005)
 
Op de hoes staat een slagvaardige kijkende Otis afgebeeld, zittend op een barkruk in een soort gevechtsuitrusting. Rechts onderin bevindt zich een stempel “Certified Trance Blues”. De 6 voorafgaande CD’s zijn stuk voor stuk integere werkstukjes, en het zou dan ook wel extreem zijn wanneer Otis afbreuk doet aan zijn reputatie. En om alvast maar vooruit te lopen op een conclusie; dat is allerminst het geval. Wederom bevat dit album bijzonder knappe nummers, waar zowel muzikaal als tekstueel het nodige gebeurt. Als vanouds wordt het album gedomineerd door Otis zingend, pratend indien nodig kreunend, de voordracht is omkleedt met de pulserende drive die zo karakteristiek is voor zijn uitermate krachtige werk. Zijn teksten zijn zeer direct, weinig melodramatisch. Ze grijpen terug op de recente geschiedenis van de Afro-Amerikaan, en daardoor dus ook vaak diep persoonlijk. Otis giet onrechtvaardigheden, in een bijna laconieke, gitzwarte, maar ook humoristische wijze.(Wat te denken van Didn’t know much about education waarin een “slechte” vrouw iemand “opvoedt”). Er wordt furieus gemusiceerd, rondom primitieve beats trekken diverse bas, gitaar of mandoline lijnen. Dit is muziek zoals het bedoeld is karaktervol, spannend en provocerend. Otis serveert geen intraveneuze muziek welke ongeremd daar binnen vloeit, en dat getuigt van respect voor zijn luisteraars. Het instrumentarium bestaat uit een gevarieerd pakket; mandoline, bas, elektrische gitaar, trompet, cello, viool en drums. Went to Hermes is een rustig akoestisch nummer, een instant klassieker.
 
Otis Taylor – Definition of a Circle (2006)
 
Een ding welke mij aan Otis Taylor uitstekend bevalt is dat hij moeilijk plaatsbaar is binnen een bepaalde stroming. Zijn CD werk van de afgelopen 10 jaar kan zondermeer als grensverleggend worden beschouwd en bevat stuk voor stuk meesterstukken met een hoog intensiteitniveau. De wereld trekt niet onopgemerkt aan hem voorbij, Otis is oprecht betrokken, pakt het op en brengt geëmotioneerd zijn verslag. Soms met zijn macabere humor, soms ernstig, soms met een absurdisme. Diverse artiesten hebben in hun muziek gerefereerd aan de wervelstorm Katrina, maar zelden proef je de misère zo duidelijk als in Otis’ They wore Blue. Deze man is indrukwekkend door eenvoud. Hier musiceert iemand van vlees en bloed, los van showbizz pretenties. De ambitie en motivatie van Otis zijn uniek, zijn woorden lijken rechtstreeks vanuit zijn zenuwstelsel te komen. Dit keer, zijn 8ste album, legt hij de lat weer hoger. Hij maakt het voor zichzelf en de luisteraar wederom niet eenvoudig. Los van iedere stroming, maar toch ook heel basaal. Je hoort Afrikaanse ritmes, rauwe blues, folk, jazz & rock. Je hoort Charlie Musselwhite, en de Britse blues gigant Gary Moore, maar ook de experimentele Japanse jazz pianiste Hiromi Uehara. Een weergaloos geluid, groots, rauw en bloedje mooi.
Replay
Rein van den Berg
Otis Taylor

Ook interessant

Otis Taylor: Fantasizing About Being Black Rein van den Berg 25 Feb 2017
Otis Taylor: Hey Joe Opus Red Meat Rein van den Berg 7 Mar 2015
Otis Taylor: My World is GONE Rein van den Berg 8 Mar 2013
Otis Taylor: Contraband Rein van den Berg 7 Feb 2012
Otis Taylor: Clovis People Vol. 3 Rein van den Berg 21 Apr 2010
Otis Taylor: Pentatonic Wars and Love Songs Rein van den Berg 14 May 2009