Joe Henry: Reverie

Martin Overheul en Arjan Post 20-11-2011

Wat de muziekwereld in eender welk decennium extra boeiend maakt, is de eenling, de muzikant die zijn of haar eigen weg gaat, obstinaat, overtuigd van het eigen gelijk en het eigen doel. Gustav Mahler was zo iemand en ruimschoots vóór hem deed Mozart een dergelijk kunstje al eens voor. Noem het eigenzinnigheid of authenticiteit, een feit is dat zij wegen betraden die vóór hen niet betreden werden. Frank Zappa was ook zo iemand en Bob Dylan is zo iemand. Eigenwijs, nu en dan met de kop tegen de muur knallend, succesvol of falend. Maar zelfs op de spaarzame momenten dat ze niet slagen in hun opzet, zijn ze nog altijd honderd keer interessanter dan het gros van de nulliteiten die de ether dagelijks bezoedelen. Joe Henry is óók zo iemand. De man volgt al jarenlang zijn eigen pad en levert elke keer opnieuw werk af dat boeit, schittert en intrigeert. Reverie is de twaalfde parel aan zijn intussen meer dan indrukwekkende kroon. De plaat werd bij Henry thuis opgenomen in een sfeer die je op zijn minst ontspannen kunt noemen. Tijdens de sessies bleven zelfs de ramen van de studio opzettelijk openstaan. Daardoor hoor je af toe buitengeluiden die een zekere mate van intimiteit aan het geheel toevoegen. Reverie begint beresterk met Heaven’s Escape, een song die op een treurmars geënt lijkt maar gaandeweg overgaat in een slepende fin-de-siècle wals met inventief drumwerk van Jay Bellerose (die op een akelig hoog niveau drumt), uitgekiende pianoriffs van Patrick Warren en intrigerend gitaarwerk van Marc Ribot. Waarmee Joe Henry een muzikale triomftocht inzet die de luisteraar na ruim een uur overrompeld achterlaat. Tussendoor vergeet je soms te ademen tijdens het luisteren zoals bij After The War, een nuchter dronkzeemanslied met opnieuw een vooraanstaande rol voor de piano, en het bluesy Dark Tears (‘My camera doesn’t lie to me / I see dark tears behind its eyes’). In het wonderlijk mooie Tomorrow Is October schenkt Henry uit een karaf die tot aan de rand gevuld is met weemoed, herfstachtige klanken en schimmen van saudade en tristesse zonder zijn song ook maar één moment droefgeestig te laten worden. Een soortgelijke sfeer roept hij op in Unspeakable en The World And All I Know, de twee door merg en been snijdende songs waarmee dit meesterlijke album afsluit. Songs ook die duidelijk maken dat vakmanschap in de beste zin van het woord kan leiden tot muziek die zich in je ziel vastzet met weerhaken zo sterk als staalkabels. Reverie is van begin tot einde opgetrokken uit dat soort muziek: obstinaat, overtuigd van het eigen gelijk en het eigen doel. En is daardoor een plaat met een geheel eigen smoelwerk. (Martin Overheul)   Review Arjan Post Spitsvondig en eigenzinnig. Op deze manier kun je Joe Henry’s muziek het beste omschrijven. Het bevat elementen uit jazz, blues, folk en alt-country die hij op volledig eigen en unieke wijze weet samen te smelten tot iets compleet eigens. Hij is daarbij schatplichtig aan collega's als Randy Newman en misschien wel het meest aan Tom Waits. Ook zijn stem heeft wel iets weg van de oude Waits uit de jaren zeventig. Henry is als muzikant niet zo bekend en werkt om onbegrijpelijke redenen vanuit de marge. Niet door de kwaliteit van zijn muziek overigens. Die is van een kaliber zoals er maar weinig gemaakt wordt tegenwoordig. Bekendheid heeft hij meer als producer van schitterende albums van Mary Gauthier, Elvis Costello, Solomon Burke, Allan Touisant, Bettey Lavette en Over The Rhine. Hij heeft daarop een eigen sound weten toe te voegen aan het geluid van deze mensen. Dit eigen geluid heeft hij ook op zijn eigen werk. Reverie is alweer zijn twaalfde album. Met name zijn laatste twee (Civilians uit 2007 en Blood From Stars uit 2009) zijn van ongekend niveau. Reverie doet daar niet voor onder. Het knappe is dat Henry met zijn compleet eigen sound en songs toch weer een artistieke andere invulling heeft kunnen geven. Reverie laat zich het best beluisteren via een hoofdtelefoon. Allerlei schakeringen komen daarbij tot leven. Henry heeft er voor gekozen om het album op te nemen met op de achtergrond allerlei buitengeluiden. Dit maakt het album erg organisch en geeft een sfeer en klankkleur aan het album dat weergaloos is. Naast de knappe songs, abstracte teksten en muzikale invulling door Henry zelf zijn ook de begeleiders van Henry in topvorm. Met name drummer Jay Bellerose verdient een groot compliment. Wat een raak drumwerk en van wat een schoonheid en subtiliteit. Ook het pianowerk is van een grote aanvulling op het geheel. Er gebeurt muzikaal zoveel in de veertien nummers dat het bij tijd en wijle lijkt alsof er naast, achter en door de nummers nog andere nummers lopen. In dat opzicht kun je het album nog het best als een jazz-album categoriseren, hoewel de blues ook nooit ver weg is. Reverie is een album, net als al zijn werk, dat aandacht, zorg en tijd nodig heeft om tot volledige wasdom te komen. Wie echter de tijd neemt om dit te doen gaat het volgende meesterwerk van deze songwriter ontdekken. 's Mans teksten zijn vrijwel altijd van een abstractieniveau dat mij enerzijds irriteert omdat ik altijd graag wil kunnen volgen waarover er gezongen wordt, anderzijds zijn de avontuurlijke muziek en de tekstuele zoektocht elementen waardoor je het album keer op keer wilt pakken en de aandacht wilt geven die het verdient en nodig heeft.  Een of een paar hoogtepunten noemen is schier onmogelijk. Vanaf opener Heaven's Escape tot afsluiter The World And All I Know grijpt Henry je ongemerkt bij je lurven om je pas na een vol uur weer los te laten. In de tussentijd je ademloos meenemend in zijn eigen wereld en je volledig wezenloos achterlatend. Henry wordt door vele critici en muziekliefhebbers niet op waarde geschat en krijgt daardoor niet de aandacht die hij met zijn werk verdient. Wat dat betreft zou ik al die mensen met Reverie, Blood From Stars en Civilians om de oren willen slaan en de muziek erin willen stampen. Zo werkt het echter niet, weet ik ook. Toch is het doodzonde dat zo'n vakman vanuit de marge zijn werk op de wereld moet loslaten en door zo vele liefhebbers van jazz, blues, folk en alt-country niet ontdekt wil worden. Maar wellicht dat dat direct zijn grootste probleem is. Het is en jazz, en blues. Het is en folk en altcountry.  Dat zet waarschijnlijk velen op het verkeerde been, waardoor niet de juiste tijd wordt gegeven om te ontdekken wat het is wat Henry na staat. Wie dat wel doet, zoals gezegd, ontdekt een schoonheid, pracht en subtiliteit waar je jaren van zal genieten. In die onontdekte situatie ligt er verwantschap met een band als Willard Grant Conspiracy en OverThe Rhine. Door een relatief kleine groep mensen op waarde geschat, die proberen dit over de daken te schreeuwen naar mensen die te druk zijn om te luisteren. Reverie zal ik de komende jaren met veel plezier nog vele keren beluisteren en daar elke keer weer iets nieuwe in ontdekken. Is dat niet waar Kunst, met een grote K , voor bedoeld is? Een nieuw meesterwerk in de indrukwekkende catalogus van deze kunstenaar en Reverie zal dan ook aan het eind van het jaar eenzaam hoog op nummer 1 van mijn jaarlijstje prijken. 

Cowboy Junkies: The Nomad Series, Volume 3: Sing in my Meadows

Rein van den Berg 5-11-2011

Eerlijk gezegd had ik het wel een beetje gehad met de Cowboy Junkies, ware het niet dat deze Nomad-serie voor een verse injectie heeft gezorgd.  De eerste uit deze serie loog er niet om, terwijl ook het eerbetoon aan Vic Chesnutt zeldzaam mooi was. Hij gleed kwalitatief zelfs over de eerste heen. Muziek is geen wedstrijd, en ik zal mij dus onthouden van verdere onderlinge vergelijkingen. Ik durf wel te stellen dat Sing in my Meadows  uitsluitend meer prijsgeeft van datgene wat ik op basis van eerdere delen al kende. Een herboren band die zich uitleeft, durft en grenzen verlegt. Het ijzingwekkende Continental Drift zet met een overdaad aan gitaargeweld van meet af aan de toon. Een dreigend onrustig palet kleurt ditmaal de speakers. Wie denkt dat Cowboy Junkies een bezadigd bandje is komt van een koude kermis thuis. Heerlijk! Wat weten zij een maximaal effect te bereiken met zo weinig middelen. Schokkend, schurend, pompend baant het openingsnummer zich een weg naar It’s Heavy Down Here. Eveneens filmisch, bijna als een aanschouwelijk landschap. Hier lijkt ruimte gereserveerd voor een ogenschijnlijk rustmoment, echter de dreiging van Michael Timmins elektrische trukendoos blijft sluimerend aanwezig.  De zang van Margo krijgt hierdoor meer aandacht, terwijl ze ook elders haar aandacht blijft opeisen. Het zijn wederom de twee componenten die deze Cowboy Junkies-plaat vormen. In tegenstelling tot de twee vorige producten, daar was de dominantie van Michael’s gitaar aanzienlijke getemperd, gaat hij hier volledig los. Smaakvol, maar schaamteloos tegelijk… En toch is het optimaal genieten op deze derde uit de serie, op een huiveringwekkende manier bijna. Benieuwd wat de vierde in petto heeft. Homepage: http://latentrecordings.com/cowboyjunkies/ MySpace: http://www.myspace.com/cowboyjunkies

Tim Grimm: Wilderness Songs & Bad Man Ballads

Rein van den Berg 22-10-2011

Ondanks de voortdurende stroom aan mooie cds waaraan ik aandacht wil schenken, blijven door tijdgebrek veel titels onbenoemd. “Had willen schenken” is derhalve jammer genoeg scherper verwoord. Niet omdat ze het niet waard zijn, maar het proces van beluisteren en indruk(ken) vastleggen consumeert nu eenmaal tijd en aandacht. Bovendien wil ik mijn plezier in muziek niet vergallen door als een Razende Roeland overal slechts van te proeven. Luistertijd is het laatste halve jaar gelukkig aanzienlijk toegenomen. Naast de albums die onbesproken blijven vond ik het wel degelijk nodig Wilderness Songs van Tim Grimm te benoemen. Mij een raadsel waarom de plaat met de Tom Paxton covers hier meer aandacht kreeg. Mogelijk omdat dat een compleet nieuw project was, en deze Wilderness Songs vrijage heeft met ander werk van Grimm elders. Fruit, Zenas Carter en Frostbite on the Soul (heerlijk wat een titel!) stonden namelijk ook al op een project dat hij deed met Krista Detor, Carrie Newcomer, Tom Roznowski en Michael White genaamd: Wilderness Plots. Law & Order stond tevens op een plaat van The White Lightning Boys, die eveneens dit jaar verscheen. Bovendien bevat dit album twee songs die al stonden op het bij Corazong Records verschenen Holding Up the World. Blijven in principe slechts 4 nagelnieuwe nummers over, wanneer je bovengenoemde werkjes reeds hebt. Tim heeft in onze land een uitstekende reputatie opgebouwd. Terecht overigens, een graag geziene gast bovendien op de podia. In Amerika zelf timmert Grimm nog steeds behoorlijk aan de weg. Zijn traditionele muziek vindt daar vanwege Wilderness Plots een groeiend aantal liefhebbers. De roep naar de nabij Amerikaanse geschiedenis vind steeds meer weerklank, en binnen dat plaatje vindt Grimm’s muziek zijn weg gestadig. Grimm geeft zijn voorstellingen in koffiehuizen en theatertjes, en bezoekt door geheel Amerika festivals. Hij speelt af en toe een rolletje op toneel en in een film of serie. Tussen de bedrijven door valt hij terug op zijn boerderij, waar hij woont met zijn vrouw, in de nabijheid van zijn geboortegrond. Dit album is een weerslag van de geschiedenis rondom The Ohio River Valley. De verhalende historicus Scott Russell Sanders heeft e.e.a. in kaart gebracht, en Tim Grimm gevraagd hiervoor muziek te leveren. Door zijn fascinatie voor deze periode van de Amerikaanse geschiedenis – “Het Wilde Westen” – schreef Grimm nog een aantal hartvochtige nummers. Geen liedjes over revolverhelden, maar over mensen die werden gedreven door honger. Honger voor land, geld, macht, redding, vrijheid of roem. Vreemdsoortige karakters bevolken zijn muziek, maar zo levensecht dat je voorstellingsvermogen wordt aangesproken. Winderness Songs and Bad Man Ballads is een opmerkelijk plaatje. Eén van Grimm’s meest rootsy. Je kunt wachten tot Grimm hem meeneemt op zijn volgende bezoek aan ons land, of hem bestellen via CDbaby. Homepage: http://www.timgrimm.com